De 3 pijlers van het Nederlandse pensioenstelsel
door R.H. (Ron) van Os AAG, Van Os Pensioen Consultancy
Uit onderzoek is gebleken dat Nederland het beste pensioenstelsel ter wereld heeft. Belangrijke elementen daarin vormen het feit dat iedereen recht heeft op een basisuitkering en, mede vanwege de verplichte deelname, de meeste werknemers aanvullend pensioen tegemoet kunnen. Bovendien heeft Nederland veel geld gespaard bij pensioenfondsen en verzekeraars.
Onderstaand een korte schets van de drie pijlers waaruit ons pensioenstelsel bestaat. Ik beperk mij hierbij tot de huidige situatie.
Pijler 1: Basisuitkeringen verstrekt door de overheid
De basis van ons pensioenstelsel wordt gevormd door de uitkering die de overheid verstrekt ingeval van ouderdom (AOW), overlijden (ANW) en arbeidsongeschiktheid (WIA/WAO).
De AOW uitkering wordt uitgekeerd vanaf 65-jarige leeftijd tot overlijden. Beide andere uitkeringen worden tot uiterlijk de 65-jarige leeftijd uitgekeerd, maar stoppen veelal eerder. Doel van deze basisuitkeringen is te voorzien in een bestaansminimum. De hoogte is dan ook afgeleid van het netto minimumloon. De financiering van alle basisuitkeringen vindt op omslagbasis plaats, dat wil zeggen dat de uitgaven in enig jaar worden opgebracht door de premiebetalers in hetzelfde jaar.
De basis van ons pensioenstelsel wordt gevormd door de uitkering die de overheid verstrekt ingeval van ouderdom (AOW), overlijden (ANW) en arbeidsongeschiktheid (WIA/WAO).
De AOW uitkering wordt uitgekeerd vanaf 65-jarige leeftijd tot overlijden. Beide andere uitkeringen worden tot uiterlijk de 65-jarige leeftijd uitgekeerd, maar stoppen veelal eerder. Doel van deze basisuitkeringen is te voorzien in een bestaansminimum. De hoogte is dan ook afgeleid van het netto minimumloon. De financiering van alle basisuitkeringen vindt op omslagbasis plaats, dat wil zeggen dat de uitgaven in enig jaar worden opgebracht door de premiebetalers in hetzelfde jaar.
Pijler 2: Aanvullend pensioenen
Onder aanvullend pensioen verstaan we al het pensioen dat een werknemer die in loondienst werkzaam is vanuit een collectieve pensioenregeling tegemoet kan zien. De inhoud van de regeling verschilt per onderneming, maar in de meeste gevallen is in ieder geval een uitkering bij ouderdom en overlijden verzekerd. Deelname aan de regeling is verplicht; de hoogte van de uitkering is onder meer afhankelijk van het salaris. Aanvullend pensioen wordt op kapitaalbasis gefinancierd, hetgeen betekent dat er “potten” met geld gevormd worden om de uitkeringen te zijner tijd te kunnen verrichten. De pensioenaanspraken moeten buiten de onderneming worden veiliggesteld, waarbij men kan kiezen voor: een bedrijfstakpensioenfonds, een ondernemingspensioenfonds, een verzekeraar of – in specifieke gevallen – een premiepensioeninstelling. Over de premies die voor pensioen betaald worden is geen belasting verschuldigd; de uitkeringen zijn daarentegen wel belast.
Onder aanvullend pensioen verstaan we al het pensioen dat een werknemer die in loondienst werkzaam is vanuit een collectieve pensioenregeling tegemoet kan zien. De inhoud van de regeling verschilt per onderneming, maar in de meeste gevallen is in ieder geval een uitkering bij ouderdom en overlijden verzekerd. Deelname aan de regeling is verplicht; de hoogte van de uitkering is onder meer afhankelijk van het salaris. Aanvullend pensioen wordt op kapitaalbasis gefinancierd, hetgeen betekent dat er “potten” met geld gevormd worden om de uitkeringen te zijner tijd te kunnen verrichten. De pensioenaanspraken moeten buiten de onderneming worden veiliggesteld, waarbij men kan kiezen voor: een bedrijfstakpensioenfonds, een ondernemingspensioenfonds, een verzekeraar of – in specifieke gevallen – een premiepensioeninstelling. Over de premies die voor pensioen betaald worden is geen belasting verschuldigd; de uitkeringen zijn daarentegen wel belast.
Pijler 3: Eigen besparingen
Indien de pensioenopbouw die in de 1e en 2e pijler onvoldoende is, heeft men de mogelijkheid op fiscaal vriendelijke wijze aanvullend te sparen. Dit kan soms bij het eigen pensioenfonds, maar in ieder geval bij een verzekeraar (lijfrentecontracten) of bank (banksparen). Ook hier is sprake van financiering op kapitaalbasis en is over de premies geen belasting verschuldigd. De uitkeringen zijn te zijner tijd wel belast.
Indien de pensioenopbouw die in de 1e en 2e pijler onvoldoende is, heeft men de mogelijkheid op fiscaal vriendelijke wijze aanvullend te sparen. Dit kan soms bij het eigen pensioenfonds, maar in ieder geval bij een verzekeraar (lijfrentecontracten) of bank (banksparen). Ook hier is sprake van financiering op kapitaalbasis en is over de premies geen belasting verschuldigd. De uitkeringen zijn te zijner tijd wel belast.
Heeft u vragen, dan kunt u voor meer inhoudelijke informatie contact opnemen met de heer R.H. (Ron) van Os AAG van Van Os Pensioen Consultancy B.V..
