4. Successiewet in een nieuw jasje (deel 2):
gevolgen voor bedrijfsoverdracht
Naar verwachting zal de vernieuwde successiewet (straks schenk- en erfbelasting) op 1 januari 2010 in werking treden. De huidige successiewet kent een bedrijfsopvolgingsregeling, om het voortbestaan van een bedrijf niet in gevaar te brengen als afgerekend moet worden met de fiscus. Deze regeling wordt nu op een aantal punten vereenvoudigd en op andere punten aangescherpt. Bovendien wordt een stokje gestoken voor constructies om successierechten te besparen.
Vrijstelling omhoog
De vrijstelling voor ondernemingsvermogen wordt verhoogd van 75 naar 90 procent. Daarnaast wordt de vrijstelling ook van toepassing op onroerend goed dat door een aanmerkelijkbelanghouder ter beschikking wordt gesteld aan zijn vennootschap. Voor de belasting die verschuldigd is over de resterende 10 procent kan tien jaar uitstel van betaling worden verkregen.
Voortzettingsvereiste
De verkrijger moet wel, net als in de huidige successiewet, de onderneming nog gedurende tenminste vijf jaar voortzetten of de aandelen in de onderneming gedurende die periode in zijn bezit houden.
Overdracht bij leven
Ook het overdragen van een bedrijf bij leven (schenking) wordt eenvoudiger. De leeftijdsgrens en de arbeidsongeschiktheidseis wordt losgelaten. De schenker hoeft dus niet langer arbeidsongeschikt of minimaal 55 jaar te zijn.
Herroepelijke schenkingen
Bij herroepelijke schenkingen wordt vanaf 2010 bij de teruggave van de schenkbelasting rekening gehouden met de voordelen (het vruchtgebruik) die de verkrijger gedurende de bezitsperiode heeft genoten.
Direct opeisbare renteloze of laagrentende geldleningen
Het voordeel van bijvoorbeeld een renteloze direct opeisbare geldlening is dat deze nu niet gezien wordt als schenking. Doordat de schuldeiser direct zijn vordering kan opeisen, is er geen sprake van verarming. Vanaf 2010 komt de schenkbelasting wel om de hoek kijken. Zes procent van het geleende bedrag wordt dan als schenking gezien. Bij laagrentende geldleningen bedraagt de schenking het verschil tussen het werkelijk gehanteerde rentepercentage en zes procent.
Koop en uitgestelde levering
Een woning kan alvast worden verkocht voor een vaste prijs terwijl de levering en de betaling van de koopsom pas plaatsvindt als de erflater overlijdt. In dat geval behoort alleen de koopsom tot de nalatenschap. Vanaf 2010 wordt echter ook de waardestijging van de woning in de heffing betrokken.
Levensverzekeringen
In de vernieuwde successiewet worden constructies met verzekeringen op het leven aangepakt. Zo is het niet meer mogelijk om in de toekomst erfbelasting te besparen door een verzekering af te sluiten op het leven van de erflater, waarbij deze tevens de verzekeraar is. Maar er is ook een verruiming. Voor gehuwden in gemeenschap van goederen is vanaf 2010 nog maar de helft van de verzekeringsuitkering belast met erfbelasting.
Testamenten
Tot slot zijn ook besparingen via bijvoorbeeld het ‘ik-opa-testament’ en het ‘turbotestament’ binnenkort verleden tijd. De waardeaangroei bij dergelijke vruchtgebruiktestamenten, van bloot- naar vol eigendom, valt straks onder de erfbelasting.